งานสื่อมวลชน เพื่อนร่วมสร้างโลกคึกคัก

พุทธทาสว่าสื่อมวลชนกำลังขยี้หรือหั่นแหลกดวงวิญญาณของมวลชน

หอพุทธทาสเดินหน้าพร้อมเปิด พฤษภาคม ปีหน้า

รายงานจากงานสื่อมวลชน เพื่อนร่วมสร้างโลก ของหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ กับ ธรรมะภาคี ที่หอประชุมใหญ่กรมประชาสัมพันธ์วันสุดท้าย เมื่อวันที่ ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๒ ซึ่งมีการเปิดปาฐกถาของพระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ) ที่เคยแสดงแก่สื่อมวลชนเมื่อหลายสิบปีก่อนตั้งแต่ปี ๒๕๑๒, ๒๕๒๗ และ ๒๕๓๔ ต่อด้วยการเสวนาต่อในหัวข้อ “สื่อมวลชน...ผู้ทำได้ดีกว่าใคร ๆ” โดย ศ.นพ.ประเวศ วะสี, คุณบัณฑูร ล่ำซำ และ คุณเทพชัย หย่อง ดำเนินรายการโดยคุณนิรมล เมธีสุวกุล ต่อด้วยปาฐกถาส่งท้ายของ ว.วชิรเมธี ในหัวข้อ

“สื่อทำได้ ถ้าสมัครจะทำ” นั้น มีประเด็นที่น่าสนใจเกิดขึ้นทั้งต่อสังคมและสื่อมวลชนมากมาย ได้แก่

            ข้อเสนอของศ.นพ.ประเวศ วะสี คือ ปัญหาสังคมนั้นเป็นเรื่องซับซ้อน แก้ไขไม่ได้ด้วยอำนาจ แต่แก้ได้ด้วยความรู้ จึงต้องเปลี่ยนสังคมให้เป็นสังคมความรู้ และสิ่งที่สำคัญในการเปลี่ยนแปลงนั้น คือ การสื่อสาร ต้องมีการทำระบบการสื่อสารให้ดี การสื่อสารที่ดีนั้น มีกล่าวไว้ในประไตรปิฎก คือ วจีสุจริต เพื่อให้คนในสังคมได้รู้ความจริง นอกจากนี้สื่อเองต้องเป็นผู้ที่มีความรู้ ต้องรู้จริงในเรื่องที่เสนอ ต้องหาความรู้ รู้ให้ทันอยู่ตลอดเวลา เพื่อจะสามารถกลั่นกรองสิ่งที่จะสื่อออกไปได้ เพื่อที่จะทำเช่นนั้นควรมีระบบสนับสนุนสื่อมวลชนด้วยการให้ความรู้ หรือให้ทุนการศึกษาที่สื่อมวลชนจะสามารถทำงานและหาความรู้ไปพร้อมกันได้ ควรมีการกำหนดยุทธศาสตร์การสื่อสาร นอกจากนี้ยังควรนำแนวคิด CSR –Cooperation Social Responsibility มาเป็นหลักในการทำงานเพื่อให้สามารถทำกำไรเชิงธุรกิจและทำประโยชน์ต่อสังคมไปพร้อมๆกัน สร้างสังคมให้เข้มแข็ง เกิดเป็นประชาสังคม และทำให้เศรษฐกิจ การเมืองและศีลธรรมเปลี่ยนแปลงไปในทางดีขึ้น

            ข้อเสนอของคุณบัณฑูร ล่ำซำ คือ เราต้องตีความคำว่า ปูชนียบุคคลว่า การเป็นปูชนียบุคคลนั้นเป็นอย่างไร เป็นได้อย่างไร ปูชนียบุคคลนั้นเป็นคนที่มีอำนาจมาก ไม่ใช้อำนาจในทางที่ผิด เพราะสื่อมีอำนาจมาก อำนาจในบ้านเมืองขณะนี้อาจแบ่งได้เป็นอำนาจภาคการเมืองและอำนาจสื่อ เพราะผู้บริโภคสื่อมักจะเชื่อสื่อ เมื่อเห็นข้อมูลข่าวสารปรากฏในสื่อมักจะเชื่อไปครึ่งหนึ่งแล้วว่าเป็นเรื่องจริง สื่อจึงมีบทบาทต่อความเป็นไปในบ้านเมืองมาก แต่สื่อกลับมักทำนายเรื่องราวต่างๆไปในทางแตกแยก สังคมไทยมักบริโภคสื่อที่มีผลต่ออารมณ์ เป็นการบริโภคที่มีมานาน เพราะสื่อต้องการขายสิ่งที่ผู้บริโภคต้องการ คือ อารมณ์ แต่คำถามสำคัญ คือ ความพอดีอยู่ที่จุดไหน สื่อต้องสร้างความสมดุลระหว่างการสนองความต้องการของตลาดกับการสร้างความรู้สึกผิดชอบ มีเป้าหมายเพื่อให้อยู่ร่วมกันได้เป็นสำคัญ

ข้อเสนอของคุณเทพชัย หย่อง คือ การตั้งคำถามว่ามีสิ่งใดที่พูดหรือเสนอแล้วทำให้สังคมดีขึ้น หนังสือ สื่อมวลชนบนวิถีศีลธรรม:ตามทัศนะของพุทธทาส นั้น ถือเป็นคู่มือจริยธรรมของสื่อมวลชน เป็นคำสอนที่ยังใช้ได้เสมอ เพราะสังคมมีความคาดหวังกับสื่อ สื่อจึงต้องทำตัวเป็นกระบอกเสียง สร้างความน่าเชื่อถือ ต้องร่วมกันต่อสู้กับความเห็นแก่ตัว หากสื่อทำหน้าที่อย่างจริงจัง สื่อจะสามารถส่งสัญญาณเตือนก่อนที่จะมีสถานการณ์เลวร้ายเกิดขึ้นในสังคม แต่ในปัจจุบัน สื่อกลับให้ความสำคัญกับการรายงานปรากฏการณ์ โดยไม่มีการวิเคราะห์ ไม่ช่วยให้สังคมเข้าใจถึงความเลวร้ายต่างๆ ไม่ส่งเสริมการเรียนรู้ สื่อจึงต้องหันกลับมามองตนเองให้มากขึ้น และยิ่งในปัจจุบันมีสื่อต่างๆเกิดขึ้นมากมาย โดยเฉพาะในสื่อออนไลน์ซึ่งมีการถกเถียงประเด็นต่างๆกันอย่างกว้างขวาง และในท่ามกลางความขัดแย้งนี้ สื่อจะต้องทำหน้าที่ช่วยให้คนไทยมองไปข้างหน้า  แต่สื่อกลับมองอนาคตน้อยมาก ไม่เป็นผู้นำทางความคิด ทั้งที่สามารถระดมสมอง และความคิดต่างๆได้มากกว่าสถาบันอื่น สื่อต้องให้ความรู้กับประชาชนให้มากขึ้น สร้างพลังต่อรองให้ทุกฝ่ายรู้ว่าสื่อจับตามองเรื่องต่างๆอยู่ตลอด

            ข้อเสนอของคุณนิรมล เมธีสุวกุล คือ ในปัจจุบันนี้ สื่อต่างๆที่ออกมานั้นเป็นส่วนที่เรียกว่าเป็น “ขยะ” ตามความหมายของท่านพุทธทาสกล่าวไว้ ๕๐% หรือมากกว่า ซึ่งส่วนหนึ่งคือ การแย่งพื้นที่ของสื่อโดยนักการเมือง และหลายสิ่งที่ท่านพุทธทาสได้กล่าวไว้ก็เป็นความจริงที่เห็นได้เด่นชัดมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ยังคงมีความหวังว่าสื่อมวลชนไทยจะสามารถพัฒนาและเปลี่ยนแปลงไปได้ตามที่ท่านพุทธทาสคาดหวัง หากมีความร่วมมือร่วมใจกันจากทุกฝ่าย และยังมีเรื่องราวดีๆอีกมากมายที่เกิดขึ้นในทุกวัน และสื่อสามารถนำเสนอได้

            ข้อเสนอของพระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี (ว.วชิรเมธี) คือ สื่อมีอำนาจและสื่อสามารถทำอะไรก็ได้หากอยากจะทำ สื่อสามารถทำหน้าที่เป็นสื่อธรรมะมวลชน คือ เป็นสื่อที่เป็นคุณงามความดีตามทัศนของท่านพุทธทาสได้ เพราะ สื่อสามารถทำให้เห็นโทษของการเห็นแก่ตัว สื่อสามารถทำให้สิ่งที่วิปลาสในสังคมกลับมาเป็นสิ่งที่ถูกต้อง ช่วยชี้ทางที่เหมาะสม ทำให้สังคมมีความถูกต้องทางการเมือง สื่อที่ดีนั้นเป็นฝ่ายค้านที่มีประสิทธิภาพมากกว่าในสภาเสียอีก แต่ปัจจุบันสื่อมักจะรายงานแต่ปรากฏการณ์โดยไม่วิเคราะห์เจาะลึก ผู้บริโภคจึงมองไม่เห็นปัญหา ไม่เข้าใจปัญหาอย่างแท้จริง สื่ออาจจะหารประโยชน์ทางธุรกิจได้ แต่ต้องไม่ใช่ทั้งหมด สื่อต้องทำหน้าที่เฝ้าระวัง จับตาดูนักการเมืองช่วยพัฒนาระบอบประชาธิปไตย หากเห็นว่ามีเรื่องไม่ถูกไม่ควรต้องมีการกระตุ้นเตือนให้สังคมได้รับรู้ คอยดูแลเรื่องความถูกต้องต่างๆในสังคม ไม่ให้ค่านิยมทางศีลธรรมวิปริต ไร้เข็มทิศทางศีลธรรม เพราะรากฐานที่สำคัญของความสงบสุขในสังคม คือ ศีลธรรมจริยธรรม ไม่สร้างทัศนคติที่เป็นภัยต่อสังคม ไม่ปล่อยให้ความชั่วหยั่งรากลึกในสังคม เพราะไม่มีใครเป็นคนดีได้โดยไม่มีสิ่งแวดล้อมเกื้อกูล สื่อมวลชนนั้นเป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการถ่วงดุลอำนาจให้ประเทศไทยเสื่อมช้าลง

เขียนความคิดเห็นของคุณ

ชื่อผู้เขียน:
E-Mail:
ชื่อเรื่อง:
ความคิดเห็น:
	Post แสดงผล

yvComment v.1.22.0